En kısa yazım, şimdilik bu olacak. Yaya veya araçlı trafikle iç içeyiz. Yıllardan beri gördüğüm bariz yanlışlardan bazılarını anlatmaya çalışacağım.
Bazı yerlerde,
“Sola dönülmez,
Sağa dönülmez,
Park yapılmaz,
Duraklama yapılmaz
Bu levhaların sabitlendiği noktalara iyice baktıktan sonra, biraz dikkat ettiğinizde Girişi olmayan yol.
”
“Bu levhanın doğru adı, Girişi yasak yol” olmalıydı.” Girişi olmayan yolun Türkçesi, bariyer veya duvar ve benzeri unsurlarla girilmesi engellenmiş yoldur. Mevcut bir yolun bir yönünden girilmesi istenmiyorsa “yasak” yazılı levhasını konmalıdır. Aşağıdaki fotoğrafta sokağın sol tarafında bir insan silüeti var. Hemen insanın sağ tarafındabir adet “Girişi olmayan yol “levhası gözüküyor.
Bu levhaların arasında kalan sokağa motorlu taşıtla girmek yasaklanmış. Fotoğraftan birazcık anlayanlar fark edecekler ki burada “T”şekilli bir kavşak gözüküyor. Bu fotoğrafı çekenin arkasında bu levhalara göre girilmeyen sokağın aksi tarafından gelecekler için giriş yasağı yok. Devamında da yani fotoğraf çekenin arkasında da sokağın devamı yok, başka bir deyişle dört yol kavşağı değil. Böyle olunca bu levhaları kim için diktiler? Bu kavşak dört yol kavşağı olmadığına göre bu levhalara karşısından gelen kimse olamayacağındangereksiz. O halde bu levhaların yerine, silüeti gözüken şahsın yakınındaki kısma sola dönülmez levhası, öteki tarafa da sağa dönülmez levhası konmalıydı ancak bir hakikati de gözden kaçırmayalım. Bu fotoğraf, tabiidir. Bu işlek kavşakta ahsın bulundu yönünden kavşağa girip ilerlendiğinde sağa dönülerek kavşağa girilecek.Sağa dönüldüğünde karşı yönden de araç girmesi yasaktır. O halde bu kör kavşakta şahsın bulunduğu yere levha koymaya lüzum yok.Diğer levhanın gözüktü taraftan araç trafiği yok ki bu levha da lüzumsuz. Bu duruma göre yanlış adıyla “Girişi olmayan yol” levhasının biri lüzumsuz.Sol taraftaki “Girişi olmayan yol” levhası da dikilmemelidir.Sadece sağ tarafa sağa dönülmez levhası dikilip “girişi olmayan yol “levhaları kaldırılmalıdır. Gözüktüğü üzere bu arada “Girişi olmayan yol.” levhasına rağmen araçların yönü yasak taraftan sokağa girildiğinin fotografik şahididir. Bu düzenlemeleri, yasal hükümlere müstenit, ilçe trafik komisyonu temin edecektir. Döner kavşak ile de bir şeyler söylemek lazım. 2918 sayılı karayolları ve trafik kanununda “Döner “yerine “dönel” kelimesi kullanılmış. Zinhar yanlış. Dönmek fiilinden türemesi gereken kelimemiz Dönel değil, “Döner’dir. Akademik izahına da gerek yok. Dönerciye gidip bir porsiyon dönel değil bir porsiyon döner kebap sipariş etmiyor muyuz? Kanun metni yazılırken biri, kim ise “dönel” demiş, ötekiler de bu yanlışın doğruluğunu kabul etmiş. Böyle yanlışlardan dönmek kanun koyucunun işini yeni kanun yapmışçasına zorlaştırır zira yapılması gereken iş düzeltme değil, kanun değişikliğidir vesselâm. Döner kavşak
Döner kavşakardaki kaidenin yanlış bilinmesinden doğan uygulamanlar, kazalara sebep olmaktadır. Kavşak içindeki araçlar kavşağı terk etmeden kavşak dışındaki araçların kavşağa girmesi yasaktır. Hal böyleyken “Kontrolsüz kavşaklarda, yol kullanma önceliği, sağdan gelen aracındır.” kaidesine aklı gidiyor insanların. Bu yanılgıyı bertaraf etme içindöner kavşakların trafik işaret levhaları ile trafik lambaları marifetiyle donatılması faydadan hali olmayacaktır.
İLÇE TRAFİK KOMİSYONU, ilçe sınırları içindeki mahallî ihtiyaçlara ve şartlara göre trafik düzeni ile güvenliğini sağlamak amacıyla gerekli tedbirleri alan ve kaymakam başkanlığında toplanan yetkili kuruludur.
İLÇE TRAFİK KOMİSYONUNBAŞLICA GÖREV VE YETKİLERİ
1- Trafik Düzeni ve Güvenliği: İlçe sınırları içindeki trafik düzenini ve güvenliğini artırmak için gereken yerel tedbirleri almak.
2- Güzergâh ve Durak Tespiti: Ticarî araçların ve motorsuz taşıtların çalışma şekillerini, şartlarını, durak yerlerini, güzergahlarını ve sayılarını belirlemek.
3-PARK VE İŞARETLEME: GÖREV ALANINA GİREN YOLLARDA PARK YERLERİNİ, SÜRELERİNİ, YÖNLERİ, YAYA VE OKUL GEÇİTLERİNİ, TRAFİK İŞARETLERİNİN YERLERİNİ BELİRLEMEK.
4-Otopark Alanları: Geçici otopark yerlerini ilân etmek, işletme izni vermek ve engelli sürücüler için özel park yerleri ayırmak.
5- Hız Sınırları: Yerel şartlara göre hız sınırlarını yeniden düzenlemek.
6-Koordinasyon: Trafikle ilgili kuruluşlar arasında iş birliği ve koordinasyon sağlanması için önerilerde bulunmak.
Kararların Yürürlüğe Girmesi
İlçe trafik komisyonu tarafından alınan kararlar, Türkiye Trafik Kuralları kapsamında il trafik komisyonunun incelemesi ve valinin onayı ile yürürlüğe girer. Bu kararlara tüm resmî ve özel kuruluşlar uymak zorundadır.
Bu yanlışların sobelerini böylece belirlemiş olduk. “Gözümü kaparım, işime bakarım” cümlesi çok meşhurdur. Trafikte geçerli temenni, -Allah korusun- “Başınız sağ olsun.” Temennisidir. Trafik kazaları “Geçmiş olsun temennisiyle pek arkadaş değiller.
UNUTULMAZ BİR ANI
Bu yazının kısa olacağını belirtmiştim, yazı kısa oldu ama tertibi uzun sürdü ,okuması aksine kısa sürecek.
Bir zamanlar MTSK müdürü idim. Günün birinde Trafik şube müdürüyle görüşmem gerekti. Görüşmeye gittiğimde, çay, kahve; sohbet derken konu trafik lambalarına geliverdi. Ben, kırmızı ışıkta geçebileceğimi ısrarla iddia ettiğimde,pek muhterem müdür bey, asla geçemeyeceğimi ısrarla söyledi. Nezaketinden olacak beni uğurlamadı. Kendine, trafik kavramımın manasında mutabık olup olmadığımız teklif ettiğimde, rızaen, Trafik: hayvanların ve araçların karayolları üzerindeki hal ve hareketleridir.” tanımını zikrettim. Mutabık olduğumuz anlaşıldı.
Bu tanıma göre teklik unsular, trafik oluşturamazlar. Çokluk unsurlardır, trafiği oluşturanlar. Araçta yalnız haldesiniz, 90 km hızla gelen bir aracınYirmi (20) saniyede kat edebileceği bir mesafe kadar, arkada, önde, sağda, solda trafiği oluşturacak hiçbir unsur yok. Kaldı ki kavşak yakınlarında hız,5- 10 km… derecesindedir. Bu şartlarda oluşmamış bir trafik vardır. Öyleyse kırmızıda geçmek kural ihlali sayılamaz deyince, ikna olmuş olacak ki “Kanunun lafzı değil, ruhu muteberdir.” Meşhur cümleyi kullanıverince ben de sükûta mecbur kadım.
Kanunun lafzı değil, ruhu mühimdir. Kazasız sürüşler dilerim.
Şakir Albayrak,06.10.2026,12.21, Çekmeköy,İstanbul.